Οι ημέρες που έχετε  πονοκέφαλο – εκτός από κρίσεις ημικρανίας – τείνουν να είναι περισσότερες από εκείνες χωρίς πόνο; Εάν ναι, μπορεί να έχετε πονοκέφαλο από υπερβολική χρήση φαρμάκων (MOH). Ονομάζεται επίσης χρόνιος καθημερινός πονοκέφαλος Medication overuse headache (MOH) ή κεφαλαλγία ανάκαμψης, το MOH εμφανίζεται συχνότερα σε άτομα με πρωτοπαθή διαταραχή κεφαλαλγίας όπως ημικρανία, αθροιστική κεφαλαλγία ή κεφαλαλγία τύπου τάσης, σύμφωνα με το Αμερικανικό Ίδρυμα Ημικρανίας. Προκαλείται από πολύ συχνή χρήση οξέων φαρμάκων, αν και το τι ακριβώς σημαίνει «πολύ συχνή» μπορεί να εξαρτάται από το φάρμακο που λαμβάνεται. Ο πονοκέφαλος από υπερβολική χρήση φαρμάκων δεν είναι μόνο ενοχλητικός επειδή έχετε σχεδόν σταθερό πόνο στο κεφάλι: O MOH μπορεί επίσης να προκαλέσει πονοκεφάλους που είναι ανθεκτικοί στα προληπτικά φάρμακα για την ημικρανία, καθιστώντας επίσης τις οξείες θεραπείες λιγότερο αποτελεσματικές. Δείτε τι πρέπει να γνωρίζετε για τον πονοκέφαλο από υπερβολική χρήση φαρμάκων MOH

# 1. Ο πονοκέφαλος από υπερβολική χρήση φαρμάκων έχει ακριβή ορισμό

Η International Headache Society ορίζει το MOH ως πονοκέφαλο που εμφανίζεται 15 ή περισσότερες ημέρες το μήνα σε ένα άτομο με προϋπάρχουσα πρωτοπαθή διαταραχή κεφαλαλγίας και αναπτύσσεται ως συνέπεια της τακτικής υπερβολικής χρήσης φαρμάκων για οξεία ή συμπτωματική κεφαλαλγία για περισσότερους από τρεις μήνες. Διαφορετικά φάρμακα έχουν διαφορετικές οδηγίες ως προς το τι συνιστά υπερβολική χρήση. Σύμφωνα με το Αμερικανικό Ίδρυμα Ημικρανίας, η χρήση τριπτανών, αλκαλοειδών ερυσιβώδους όλυρας, συνδυασμένων αναλγητικών ή οπιοειδών για 10 ή περισσότερες ημέρες του μήνα θεωρείται κατάχρηση. Η λήψη απλών αναλγητικών, συμπεριλαμβανομένων των μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών (ΜΣΑΦ) – μια κατηγορία φαρμάκων που περιλαμβάνει ασπιρίνη, ιβουπροφαίνη και ναπροξένη  – σε 15 ή περισσότερες ημέρες το μήνα αποτελεί επίσης υπερβολική χρήση. Συνήθως οι πονοκέφαλοι από υπερβολική χρήση φαρμάκων υποχωρούν μετά τη διακοπή της υπερβολικής χρήσης, αν και οι ασθενείς ενδέχεται να υποστούν μια περίοδο που οι πονοκέφαλοι τους χειροτερεύουν προτού βελτιωθούν.

# 2. Η συχνότητα έχει σημασία στον πονοκέφαλο στον MOH και όχι η ποιότητα

Ο πονοκέφαλος από υπερβολική χρήση φαρμάκων μπορεί να έχει διαφορετική αίσθηση στον καθένα. Επισημαίνεται ότι δεν έχει σημασία αν εντοπίζεται μπροστά ή πίσω, δεξιά ή αριστερά, πάνω ή κάτω, έχει ήπια ένταση, μέτρια ή σοβαρή. Δεν είναι η ποιότητα του πονοκεφάλου αλλά είναι η συχνότητα που μας ενδιαφέρει στη προκειμένη περίπτωση. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του MOH είναι η συχνότητα με την οποία εμφανίζεται.

# 3. Κάθε μέρα με οποιονδήποτε τύπο κεφαλαλγίας μετράει ως «ημέρα πονοκεφάλου»

Εάν δεν είστε σίγουροι αν αυτό που αντιμετωπίζετε είναι MOH, προσπαθήστε να κρατήσετε ένα ημερολόγιο και να μετρήσετε τον αριθμό των ημερών πονοκεφάλου που έχετε. Μην μετράτε μόνο τις ημέρες που έχετε συμπτώματα κρίσης ημικρανίας, αλλά όλες τις ημέρες με οποιοδήποτε τύπο κεφαλαλγίας. Εναλλακτικά, μπορείτε να μετρήσετε τον αριθμό των ημερών που είστε βέβαιοι ότι είναι εντελώς χωρίς πονοκέφαλο. Πόσες μέρες είναι πεντακάθαρες από τη στιγμή που ανοίγετε τα μάτια σας μέχρι τη στιγμή που θα πέφτετε για ύπνο το βράδυ, χωρίς πονοκέφαλο; Οι καθαρές μέρες θα πρέπει να είναι τουλάχιστον 15 ημέρες τον μήνα για να μην έχετε χρόνια ημικρανία.

# 4. Η λήψη ορισμένων φαρμάκων μόλις μία φορά την εβδομάδα μπορεί να κάνει την ημικρανία χειρότερη

Ορισμένοι τύποι φαρμάκων που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για την ανακούφιση έκτακτης ανάγκης για μια κρίση ημικρανίας, θα πρέπει να χρησιμοποιούνται με προσοχή λόγω του κινδύνου για κεφαλαλγία ανάκαμψης, σύμφωνα με το Αμερικανικό Ίδρυμα Ημικρανίας. Τα οπιοειδή, που ονομάζονται επίσης ναρκωτικά, όπως η οξυκωδόνη και η υδροκωδόνη, μπορούν να προκαλέσουν επιδείνωση ή συχνότερους πονοκεφάλους όταν χρησιμοποιούνται κάθε εβδομάδα. Αυτά τα φάρμακα μεταβάλλουν τα συστήματα ρύθμισης του πόνου του εγκεφάλου με κακό τρόπο και όχι μόνο επιδεινώνουν τις κρίσεις ημικρανίας όσον αφορά τη συχνότητα, τη σοβαρότητα και τη διάρκεια, αλλά συχνά τις καθιστούν μη θεραπεύσιμες.

# 5. Τα παυσίπονα που λαμβάνονται για οποιοδήποτε λόγο μπορούν να οδηγήσουν σε MOH

Η λήψη αναλγητικών για λόγους εκτός από την ημικρανία μπορεί να προκαλέσει ΜΟΗ. Θα μπορούσατε για παραδειγμα να παίρνετε παυσίπονο για την οσφυαλγία, ο εγκέφαλος δεν γνωρίζει τη διαφορά. Επίσης, η συχνότητα χρήσης και ο τύπος του φαρμάκου σχετίζονται με τη μετατροπή σε MOH.

# 6. Όσο περισσότερες μέρες πονοκεφάλου έχετε, τόσο μεγαλύτερος είναι ο κίνδυνος για χρόνιο καθημερινό πονοκέφαλο

Όσες περισσότερες μέρες πονοκεφάλου έχει ένα άτομο, τόσο πιο πιθανό είναι να μεταμορφωθεί σε χρόνια ημικρανία. Μελέτες που έγιναν τόσο στον γενικό πληθυσμό όσο και σε κλινικές, δείχνουν ότι τα άτομα που έχουν 10 έως 14 ημέρες πονοκέφαλου το μήνα έχουν 20 φορές περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καθημερινό πονοκέφαλο σε σύγκριση με άτομα που έχουν λιγότερες από πέντε ημέρες πονοκεφάλου το μήνα. Η συχνότητα των ημερών πονοκεφάλου είναι στην πραγματικότητα ένας μεγάλος κίνδυνος για μεταμόρφωση και η συχνότητα των πονοκεφάλων συνδέεται με το πόσες φορές κάποιος φτάνει για ένα οξύ φάρμακο για θεραπεία- αν και αυτοί είναι ξεχωριστοί κίνδυνοι, τροφοδοτούν τον καθένα. Γι’ αυτό προσπαθούμε τόσο σκληρά να μειώσουμε τον συνολικό αριθμό των ημερών πονοκεφάλου ανά μήνα, καθώς και τον αριθμό των ημερών οξείας φαρμακευτικής αγωγής ανά μήνα.

# 7. Η καφεΐνη μπορεί να συμβάλει στον πονοκέφαλο από υπερβολική χρήση φαρμάκων

Η καφεΐνη σε 100 έως 200 χιλιοστόγραμμα (mg) την ημέρα είναι πιθανώς αρκετή για να συμβάλει στον πονοκέφαλο από υπερβολική χρήση φαρμάκων. Για αναφορά, 230 γραμμάρια καφέ περιέχουν μεταξύ 80 και 100 mg καφεΐνης και 350 γραμμάρια ενός αναψυκτικού με καφεΐνη έχει μεταξύ 30 και 40 mg, σύμφωνα με την Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων. Ορισμένα φάρμακα για το πονοκέφαλο περιέχουν επίσης καφείνη.  Είναι προτιμοτερο να καταπολεμήσω την καφεΐνη, αρκεί να μην είναι καφεΐνη σε υψηλή δόση, για να δω αν μπορούμε να τους βοηθήσουμε χωρίς να αφαιρέσουμε μια από τις απολαύσεις τους

# 8. Τα αναλγητικά δεν είναι το μόνο είδος φαρμάκου που μπορεί να συμβάλει στο MOH

Τα μη συνταγογραφούμενα αποσυμφορητικά και τα συνταγογραφούμενα υπνωτικά φάρμακα μπορούν να συμβάλλουν σημαντικά στον MOH. Υπάρχει μια διαμάχη ,μεταξύ ειδικών, εάν οι βενζοδιαζεπίνες μπορούν να προκαλέσουν πονοκεφάλους από υπερβολική χρήση φαρμάκων. Προσωπικά πιστεύω ότι μπορούν να παρεμβαίνουν στη θεραπεία και επομένως δεν τα συνταγογραφώ για τους ασθενείς μου με ημικρανία. Ακόμα και όταν έχουν άγχος, αναζητώ άλλες θεραπείες. λέει.

# 9. Το MOH μπορεί να προκληθεί από υπερβολική χρήση συνδυασμού φαρμάκων

Οι οδηγίες για τα φάρμακα για το MOH χωρίζονται σε διαφορετικές κατηγορίες, αλλά σχεδόν κανείς δεν παίρνει μόνο ένα φάρμακο για τη θεραπεία της ημικρανίας, λέει ο Tepper. Μπορεί να έχετε κάποιες μέρες με τριπτάνες, κάποιες μέρες με συνδυαστικά αναλγητικά, κάποιες μέρες με ΜΣΑΦ. Είναι πιθανώς καλύτερο να υποθέσουμε ότι εάν κάποιος λαμβάνει 10 ή περισσότερες ημέρες οξείας θεραπείας το μήνα, είναι πιθανό να αναπτύξει πονοκέφαλο από υπερβολική χρήση φαρμάκων και να μετατραπεί σε χρόνια ημικρανία», λέει.

# 10. Οι θεραπείες ημικρανίας CGRP δεν αυξάνουν τον κίνδυνο MOH

Ένας τύπος φαρμάκου για τη θεραπεία της ημικρανίας, οι ανταγωνιστές των υποδοχέων CGRP, δεν φαίνεται να προκαλεί μετασχηματισμό σε καθημερινό πονοκέφαλο. Τα φάρμακα που αναστέλλουν το CGRP χρησιμοποιούνται επίσης για την πρόληψη της ημικρανίας. Είναι συνεπώς ζωτικής σημασίας, η φαρμακευτική αγωγή να εποπτεύεται από έναν ειδικό σε θέματα κεφαλαλγίας και να γίνεται χρήση πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες του, καθώς ελοχεύουν κίνδυνοι πονοκεφάλων από την υπερβολική χρήση φαρμάκων.